Cây Thường Lục Là Gì? Phân Biệt cây Thường Lục và Cây Nhân Sâm

[Cây Thường Lục] Hiện nay ở các tỉnh miền bắc xuất hiện 1 loại cây lạ rất dễ trồng có, củ có hình dáng giống cây nhân sâm, khi ngâm rượu có màu sắc, mùi và vị rất thơm của củ sâm. Rất nhiều hộ gia đình đã tự nhận cây là loại sâm quý và kháo nhau trồng…cây này rất dễ trồng chỉ từ 6-8 tháng củ đã to bằng cổ tay. Hôm nay xin mời các quý bạn đọc cùng Sammy.vn giải đáp thắc mắc về loại cây có tên là cây thường lục này nhé.

 

Cây thường lục là gì?

Cây Thường Lục còn có tên là trưởng bất lão, kim thất nương, tên khoa học là Phytolacca acinosa Roxb. (P. esculenta Van Houtte), là cây mới được di thực du nhập vào nước ta mấy thập kỷ gần đây. Trong nước vốn có sẵn loài thương lục Phytolacca decandra L. còn gọi là thương lục Mỹ (Phytolacca americana L.) hay dân gian còn gọi sâm voi vì cây mau lớn, sau 6 – 7 tháng cho củ to bằng cổ tay hình rất giống củ sâm (sự nhầm lẫn chết người từ đây mà ra).

Cây Thường Lục Là Gì?
Cây Thường Lục Là Gì?

Mô tả: Cây thảo sống nhiều năm, cao tới 1,5m. Rễ củ mập. Thân hình trụ nhẵn, màu xanh lục, ít phân nhánh. Lá mọc so le, phiến xoan ngược to, dài 12 – 25cm, rộng 5 – 10cm; cuống lá 3cm, đầu nhọn tù, gốc nhọn. Chùm hoa đối diện với lá song không gắn trước lá, cao 15 – 20cm; 5 lá đài trắng, nhị 8, lá noãn 8 – 10. Quả mọng, hình cầu dẹt, có 8 – 10 quả đại với vòi nhụy tồn tại, khi chín có màu tía đen, hạt đen, dẹp, hình thận hay tròn. Hoa tháng 5 – 7, quả tháng 8 – 10.

Tác dụng của cây thường lục

Theo Đông y, thương lục có vị đắng, tính lạnh, có độc, vào hai kinh tỳ và bàng quang, có tác dụng thông đại tiểu tiện, trục thủy, tiêu thũng, tán kết; dùng để chữa phù thũng, xơ gan cổ trướng, đại tiểu tiện không thông; viêm loét cổ tử cung, bạch đới nhiều; đinh nhọt và bệnh mủ da. Hiện nay thường dùng để chữa những trường hợp phù nề, ngực bụng đầy trướng, cổ đau khó thở. Ngày dùng 3 – 10g dạng thuốc sắc hoặc thuốc bột, dùng riêng hay phối hợp với các vị thuốc khác. Dùng ngoài đắp tại chỗ.

Tác Dụng Của Cây Thường Lục
Tác Dụng Của Cây Thường Lục

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại, thương lục có tác dụng giảm ho, bình suyễn, hóa đàm, chống viêm,… Trong củ có một chất độc đắng gọi là phytolaccatoxin, rất nhiều muối kali nitrat, axit oxymyristinic và một chất steroid saponin (chất này có tác dụng diệt tinh trùng); có sách nêu có axit esculentic.

Dùng thường lục nhiều có tốt không?

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại, thương lục có tác dụng giảm ho, bình suyễn, hóa đàm, chống viêm,… Trong củ có một chất độc đắng gọi là phytolaccatoxin, rất nhiều muối kali nitrat, axit oxymyristinic và một chất steroid saponin (chất này có tác dụng diệt tinh trùng); có sách nêu có axit esculentic.

Thường lục có độc nên dùng quá liều trên người gây ngộ độc sau 20 phút đến 3 giờ. Ngộ độc nhẹ thì thân nhiệt tăng, tim đập nhanh, thở mạnh, nôn mửa, đau bụng, tinh thần hoảng hốt, nói lảm nhảm. Ngộ độc nặng thì gây liệt thần kinh, hôn mê, thở khó, huyết áp tụ, tim ngừng đập gây tử vong.  Trong dân gian có kinh nghiệm dùng cam thảo sống, đậu xanh giã dập nấu nước uống giải độc thương lục, nhưng tốt nhất nên đưa ngay người bệnh cấp cứu ở cơ sở y tế hiện đại.

Thường Lục Có Tính Hàn Cao
Thường Lục Có Tính Hàn Cao

Cách phân biệt cây thường lục và cây nhân sâm

Đã có rất nhiều trường hợp nhầm lẫn cây thường lục và cây nhân sâm dẫn đến tử vong. vậy làm cách nào để nhận ra sự khác biệt giữa chúng.

Cây thường lục: 

Nơi sống và thu hái: Loài cây của Bắc Mỹ, được thuần hoá ở  u châu và nhiều nước khác. Ở nước ta, cũng có khi thấy mọc hoang, người ta cũng trồng làm cảnh vì dáng đẹp, màu sắc cây lá và quả đẹp. Thu hái các bộ phận quanh năm. Rễ đào về, rửa sạch, thái miếng, phơi khô.
Tính chất: Vị đắng, tính hàn, có độc (ở tất cả các bộ phận). Rễ có tác dụng gây nôn, xổ, lợi tiểu, hơi gây ngủ. Lá cũng gây ngủ và giải độc. Dịch cây có thể gây viêm da.

Cây nhân sâm: 

–  Nhân sâm cũng ví tựa như con người nên lúc tươi được phân biệt là sâm cái và sâm đực. Sâm sau khi vừa thu hoạch xong, đang còn tươi nguyên thì gọi là Sâm tươi. Sâm sau khi sấy lên thì gọi là Sâm khô. Bạch sâm là Sâm tươi đã rửa đi phần đất còn dính sau khi thu hoạch. Hồng sâm là loại sâm được ướp tẩm, hấp sấy khô từ sâm tươi. Nhân Sâm 6 năm tuổi Hàn Quốc có hình dáng giống người nhất, nên trong tiếng Hàn Nhân sâm được gọi là Insam (In là người, Sam là sâm).
– Độ tuổi thu hoạch của cây Nhân Sâm Hàn quốc là: 4 năm, 5 năm, 6 năm.
– Cấu tạo của Nhân sâm Hàn Quốc gồm: phần cây và  phần củ có hình dáng rất rõ ràng. Cây nhân sâm: gồm thân cây, cành cây, lá cây và hoa. Củ nhân sâm: gồm đầu củ sâm (còn gọi là phần đầu não sâm), thân củ sâm, chân củ sâm, rễ củ sâm.

Nhận Biết Nhân Sâm Tốt
Nhận Biết Nhân Sâm Tốt

Nhân sâm sau khi thu hoạch

+Sau khi thu hoạch vẫn còn lớp đất bám xung quanh củ sâm.
+Phần đầu củ sâm rắn chắc, ngắn và tròn.
+Chân củ sâm có màu vàng hoàng thổ.
+Cơ cấu bên trong củ sâm nhìn chắc và chất lượng tốt.
+Phần rễ chỉ bám vào chân củ sâm chứ không bám nhiều vào thân củ.
+Có mùi thơm nức đặc trưng của sâm.

cach-phan-biet-cay-thuong-luc-va-cay-nhan-sam

Xem thêm:

Nhân sâm Hoa Kỳ Wisconsin và những tác dụng của nó

Nhân sâm Mỹ Baumann Wisconsin – Món quà từ gia tộc Baumann